Painting theory terms part one

PAINTING THEORY TERMS Part One Hue, Purity and Value
Colours are classified by three properties: hue, purity and value — terms that are often misunderstood.
Απόχρωση, καθαρότητα, και τονικότητα
Τα χρώματα χαρακτηρίζονται από τρεις ιδιότητες: την απόχρωση, την καθαρότητα και την τονικότητα- όροι που συχνά παρερμηνεύονται.

απόχρωση
Hue
Hue is the name of the colour, such as red yellow, orange, green etc. The strip shows primary, secondary and tertiary hues.
Απόχρωση είναι η ονομασία του χρώματος, όπως κόκκινο, κίτρινο, πορτοκαλί, πράσινο, κτλ. Το γράφημα δείχνει πρωτεύοντα, δευτερεύοντα και τριτεύοντα χρώματα.

Purity
The freedom from other colour admixtures. Saturation is the degree of purity. Chroma is the purity in relationship to gray. (. Some authors also use intensity to mean colour purity, whereas for others it means tone/value.)
Καθαρότητα
Είναι η απελευθέρωση του χρώματος από προσμίξεις. Κορεσμός είναι ο βαθμός της καθαρότητας. Χρώμα είναι η καθαρότητα σε σχέση προς το γκρι. Μερικοί συγγραφείς χρησιμοποιούν την ένταση εννοώντας καθαρότητα, ενώ για άλλους σημαίνει τονικότητα.

Value

It means the luminance — brightness or dullness — of a hue. It is also called tone or tonal value.
A tint is made by adding white to a hue, and shade is made by adding black. As far as oil painting pigments are concerned, mixing in white or black with usually lower the purity of a hue, making it chalkier or muddier.
Τονικότητα
Σημαίνει την φωτεινότητα, τη λαμπρότητα ,ή πόσο μουντή είναι μία απόχρωση. Επίσης ονομάζεται τονική τιμή.
Η χροιά γίνεται προσθέτοντας λευκό στην απόχρωση και η σκιά προσθέτοντας μαύρο. Όσο αφορά τα ελαιοχρώματα η ανάμειξη χρωμάτων με λευκό ,ή μαύρο συνήθως κατεβάζει την καθαρότητα της απόχρωσης, κάνοντας την πιο λασπωμένη, ή σαν κιμωλία.

Primary, Secondary and Tertiary Colours
Red, yellow and blue are the primary colours, which can't be derived from still more basic colours. Mixing two primary colours will create one of the secondary colours: orange, green or purple. A secondary colour mixed with an adjacent primary (on the colour wheel) will create a tertiary colour.
Πρωτεύοντα, δευτερεύοντα και τριτεύοντα χρώματα
Το κόκκινο, κίτρινο και μπλε είναι τα πρωτεύοντα χρώματα, τα οποία δεν μπορού7ν να δημιουργηθούν από την ανάμειξη άλλων χρωμάτων. Αναμειγνύοντας δύο πρωτεύοντα χρώματα θα δημιουργήσουμε ένα δευτερεύον χρώμα, όπως πορτοκαλί από κόκκινο και κίτρινο, ή πράσινο από την ανάμειξη κίτρινου και μπλε, και βιολετί από την ανάμειξη κόκκινου και μπλε. Ένα δευτερεύον χρώμα με ένα διπλανό πρωτεύον δημιουργούν ένα τριτεύον χρώμα.
Colour Warmth
Colours are also commonly described as warm or cold. Warm colours are the red, orange and yellow, and are 'active', causing them to 'advance'. Blue colours, particularly when dark and/or under saturated, are 'cool' and tend to 'recede'. Other areas of the spectrum remain neutral
Θερμοκρασία του χρώματος
Τα χρώματα χαρακτηρίζονται κοινώς ως θερμά, ή ψυχρά. Θερμά χρώματα είναι το πορτοκαλί, το κόκκινο και το κίτρινο, ενώ ψυχρά είναι το πράσινο και το μπλε. Τα θερμά χρώματα είναι ενεργά και τείνουν να κινούνται μπρος τα εμπρός. Τα ψυχρά χρώματα, ειδικά όταν είναι σκούρα και μη κορεσμένα, είναι ψυχρά και τείνουν να υποχωρούν στο βάθος. Τα γκρι και καφέ χρώματα είναι ουδέτερα
Mixing Colours
Colour theory provides only a rough guide to mixing paints. In practice you will need to:
1. Experiment to learn the individual properties of pigments and their mixtures, probably making reference charts to begin with.
2. Make more attractive tints and shades with colours other than white and black (e.g. light and dark earths).
3. Purchase pigments for the secondary and certainly the tertiary colours. Mixing primaries will only result in muddy hues.
4. Use glazes if you wish to modify colours without mixing them overmuch.
Ανάμειξη χρωμάτων
Η θεωρία του χρώματος μπορεί να δώσει ένα απλό οδηγό ανάμειξης των χρωμάτων. Στην πράξη χρειάζεται
1. Να πειραματιστείτε για να μάθετε τις ιδιαίτερες ιδιότητες των χρωμάτων και των προσμίξεων τους, κάνοντας κατ’ αρχήν καταλόγους σε μουσαμά και σημειώνοντας τα χρώματα που χρησιμοποιήσατε.
2. Κάντε πιο ελκυστικές αποχρώσεις και σκιές χωρίς να χρησιμοποιείτε λευκό ,η μαύρο (πχ φωτεινά και σκούρα γήινα χρώματα)
3. Αγοράζετε δευτερεύοντα και οπωσδήποτε τα τριτεύοντα χρώματα. Αναμειγνύοντας πρωτεύοντα χρώματα θα καταλήξουν σε λασπώδεις αποχρώσεις.
4. Χρησιμοποιείτε λαζούρες εάν θέλετε να τροποποιήσετε τα χρώματα, χωρίς να τα αναμειγνύετε υπερβολικά.
Colour Harmony: Approaches
As always, the important thing is to see for yourself — to study the great masterworks and experiment with their colour schemes to understand what has been done and why. You can do that easily today by taking copies of the work (scanning books or using Internet sites) .
There are indeed many schemes for colour harmony, but the following should be useful to the painter. Note that they apply only to hues: for variety you can (and should) vary the purity and tones of the hues concerned.
Χρωματική αρμονία: προσεγγίσεις
Όπως πάντοτε, πιο σημαντικό είναι να δείτε μόνοι σας – να μελετήσετε τους μεγάλους δασκάλους ,βλέποντας τη χρήση των χρωμάτων τους, και να καταλάβετε τι έχει γίνει και γιατί. Μπορείτε να το κάνετε εύκολα αυτό αντιγράφοντας τα έργα τους από βιβλία, ή το ιντερνέτ. Υπάρχουν πολλές ιδέες για τη χρωματική αρμονία, αλλά τα παρακάτω αφορούν μόνο τις αποχρώσεις. Για ποικιλία μπορείτε να ποικίλετε τη καθαρότητα και τους τόνους των αποχρώσεων που αφορούν.

Painting theory terms part two

Τριαδικότητα
Χρησιμοποιεί και τις τρεις αποχρώσεις που βρίσκονται σε ίση απόσταση στο χρωματικό τροχό. Ο)ι αποχρώσεις μπορούν να ποικίλουν ως προς καθαρότητα και την τονικότητα όπως συνήθως και η πρόταση αυτή διαιρείται παρακάτω ως εξής:
1. Μόνο πρωτεύοντα χρώματα: Πολύ δύσκολο να χρησιμοποιηθούν εκτός σε πόστερ, ή σε σχέδια γραφιστικής.
2. Δευτερεύοντα τριαδικά, όπως πχ σκάρλετ, μωβ και πράσινο βιρίντιαν. Πολύ ωραία εφέ μπορούν να γίνουν, επειδή όλα τα χρώματα περιέχουν κάποια από τα άλλα δύο δευτερεύοντα. Το κίτρινο, μπλε και πράσινο εμφανίζονται στο μουσικό μάθημα του Βερμέερ( 1664) Η αρμονία έγινε από την επιδέξια χρήση της τονικότητας

Triadic
It uses all three hues that are equidistance on colour wheel. Hues may be varied in purity and tone as usual, and the scheme is further divided:

1. Primary colours only: very difficult to use outside posters and graphic design.
2. Secondary triadics, e.g. scarlet, mauve and viridian. Very beautiful effects can be achieved, probably because all colours contain some of the other two secondaries.
Green, blue and yellow appear in this detail from Vermeer's The Music Lesson ( 1664). Harmony has also been achieved by very skillful use of tone.
Σπασμένα συμπληρωματικά
Όπως στο ανάλογο, αλλά με την προσθήκη της μεσαίας απόχρωσης της σειράς των αναλογικών χρωμάτων. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ευκολότερα μία ισορροπία ψυχρών και θερμών χρωμάτων. Στον πίνακα της Κασάτ «το μπάνιο» η ζωγράφος χρησιμοποιεί τριτεύοντες αποχρώσεις, και πέφτει κάπου ανάμεσα σε τριαδικά και σπασμένα συμπληρωματικά από κόκκινο πορφυρί απέναντι σε αποχρώσεις του πράσινου μπλε. Στο φόντο επαναλαμβάνονται το μπροστινά χρώματα με πιο λασπωμένα και σκούρα.

Split Complementary
Like analogous, but with the addition of the complementary of the mid-hue of the analogous range. A warm/cool balance is more easily introduced with this scheme.

This is a painting by Mary Cassatt (The Bath) ,where she uses tertiary hues, and falls somewhere between a triadic scheme and a split complementary one of red-purple against hues of green-blue. The background repeats the foreground colours but in muddier and darker colours.
Αναλογικά χρώματα
Η σύνθεση χρησιμοποιεί μόνο τρεις αποχρώσεις από τις δώδεκα του χρωματικού τροχού- πχ πορτοκαλί, πορτοκαλί-κόκκινο και κόκκινο. Όπως προηγουμένως, οι αποχρώσεις μπορούν να αναμειχθούν, και οι τόνοι τους να προσαρμοστούν.
Ακόμη αυτή η πρόταση μπορεί να διαιρεθεί σε :
1.Μία καθαρή απόχρωση και οι άλλες δύο ημι ουδέτερες (πχ αναμεμειγμένες, λασπωμένες, χαμηλής έντασης). Ο καθαρός τόνος θα βγει μπροστά είτε είναι ψυχρός ,είτε θερμός.
2. Ένα κυρίαρχο, ένα δευτερεύον και ένα μικρότερο. Το κυρίαρχο ποικίλει ως προς την καθαρότητα και την τονικότητα.
Η λεπτομέρεια από το «Σαρδανάπαλο» του Ντελακρουά (1826). Όλο το έργο έχει γίνει με αναλογικά χρώματα κόκκινου, κόκκινου- πορτοκαλί, και πορτοκαλί.

Analogous
The composition uses just 3 hues of 12-color wheel - e.g. orange, orange-red and red. As before, the hues can be mixed, and their tones adjusted.
This scheme can be further divided into:
1. One pure hue and the other two semi-neutral (i.e. mixed, muddy, low intensity). The pure tone will advance more than the others, whether is warm or cold.

2. One dominant, one subordinate and one minor. The dominant is varied with different purities and values.
The detail is from Eugene Delacroix's Death of Sardanapolis. The whole picture employs an analogous colour scheme of red, red-orange and orange.


Complementary colours
Composition uses one hue and its complementary — e.g. blue and orange. The hues can be mixed in various proportions, and tones added with white or black (or preferably earth pigments).
The detail comes from a famous painting by Monet of the Beach at Trouville (1870). It was painted on the spot. Though seeming a careless, even clumsy, improvisatory sketch, it is nothing of the sort. Monet served a traditional apprenticeship, and is here playing off orange and flesh tones, against tints of blue.

Συμπληρωματικά χρώματα
Η σύνθεση χρησιμοποιεί μία απόχρωση και το συμπληρωματικό της- πχ μπλε και πορτοκαλί. Οι αποχρώσεις μπορούν να αναμειχθούν σε διαφορετικές αναλογίες, και με την προσθήκη τόνων άσπρου και μαύρου ( ή καλύτερα χρώματα γήινα)
Η λεπτομέρεια είναι από ένα φημισμένο πίνακα του Μονέ στην παραλία του Τρουιβίλ (1870). Ζωγραφίστηκε επί τόπου. Αν και φαίνεται επιπόλαιο, ακόμη και αδέξιο, δεν είναι καθόλου τέτοιο. Ο Μονέ που είχε παραδοσιακή εκπαίδευση, παίζει εδώ με το πορτοκαλί και χρώματα σάρκας απέναντι σε σπασμένο μπλε.
Monochrome
We use one hue. Composition is achieved entirely through adjusting purities and tones. It is a limited but powerful approach that always makes a good exercise.
In this detail Titian has used a simple orange hue throughout. The marvellous variety comes from modifying purity and tone with glazes and scumbles — which demonstrates the power of old master techniques.

Μονοχρωμία
Μία απόχρωση. Η σύνθεση επιτυγχάνεται απολύτως μέσα από την προσαρμογή καθαρότητας και τόνων. Μία περιορισμένη προσέγγιση που όμως κάνει καλή εξάσκηση. Σ’ αυτήν τη λεπτομέρεια ο Τισιάνος χρησιμοποίησε ένα απλό πορτοκαλί σε όλο τον πίνακα. Η υπέροχη ποικιλία προέρχεται από την τροποποίηση της καθαρότητας και της τονικότητας με λαζούρες και περάσματα από πάνω με το πινέλο, κάτι που δείχνει τη δύναμη της τεχνικής των δασκάλων.

Monochrome
We use one hue. Composition is achieved entirely through adjusting purities and tones. It is a limited but powerful approach that always makes a good exercise.
In this detail Titian has used a simple orange hue throughout. The marvellous variety comes from modifying purity and tone with glazes and scumbles — which demonstrates the power of old master techniques.

Painting tips part two

PAINTING TIPS part two
. The basics of colour are value, hue, saturation and temperature. The value of a colour is how light or dark it is. The hue refers to the colour itself as it appears on the spectrum of colours. The saturation is the strength or purity of the colour. The temperature of a colour is how cool or warm a colour is. For instance a cool colour is blue and a warm is red.
You can paint impasto, or in glazes if you like. Impasto means you put a lot of paint and lay it with bristle brushes, in a way that the brushwork is easily visible. The painting is lively but after the paints have dried it’s difficult to paint over them. The method is used for an ala prima painting as for example were the paintings of the impressionists. On the other hand when you paint in glazes you must use very thin layers of paint. It was typical of the academic painting and the painting of the low countries of the 17th century, with 7 layers of paint.
You may use some of the tips that are following.
Organize your palette. Keep your paints in a standard place. From right to left: White-lemon –deep yellow-ochre- raw sienna-burnt sienna- orange- vermillion-cadmium red- alizarin crimson- burnt umber- vandyke brown-ultramarine blue-thalo blue. In this way you can reach them without difficulty.
When you paint “fat over lean”, because the layers above dry faster than the layers beneath and the colours may crack later, you must increase the proportion of oil medium with every layer you put on the canvas. The reason for doing this is that the layers below absorb some oil from the layers above.
You had better use original pigments, not hues because they are stronger.. Some colours containing led or cobalt speed up drying. If you work in layers you may use such colours in the first layers.
After a gesso priming you may cover the surface with linseed oil or poppy oil ,even a Bob Ross transparent medium in case you work wet-on-wet. In this way you will avoid patches of uneven gloss.
When you finish your painting turn it against the wall so that it doesn’t absorb any dust. When it has dried sufficiently, don’t put it in the wardrobe because it may become yellowish, since some oil come to the surface.
Don’t put too much oil medium when you paint because it may cause deforming of the paint that can not keep its place on the canvas. Use clear spirit that doesn’t leave residue, or smell. Clean your brushes with some spirit, and afterwards with soap liquid. If you intend to paint again soon you may avoid the second cleaning and put the brushes in some olive oil. The remaining paint may be kept fresh in the freezer for a few days.
It is often recommended when composing a painting, that you use an odd number of elements. No one is exactly sure why this works. One theory is that a viewer mentally groups even elements together thereby breaking up the composition. An excellent method for creating a focal point in your painting is by using colour. For instance, you could have a painting that is predominantly blue and make the focal point stand out by using yellow. This warm yellow will stand out against the cool blues in the rest of the painting.

Συμβουλές ζωγραφικής από τον Λάσκαρη Χ.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ (ΜΕΡΟΣ ΔΥΟ)
Τα βασικά στοιχεία του χρώματος είναι η τονικότητα, η απόχρωση, ο κορεσμός και η θερμότητα. Τονικότητα είναι πόσο φωτεινό, ή σκούρο είναι το χρώμα. Η απόχρωση αναφέρεται στο ίδιο το χρώμα όπως εμφανίζεται στο χρωματικό φάσμα. Κορεσμός είναι η δύναμη ,ή καθαρότητα του χρώματος δηλαδή π.χ πόσο κόκκινο είναι το κόκκινο. Η θερμοκρασία του χρώματος δηλώνει πόσο ψυχρό ,ή θερμό είναι το χρώμα. Παραδείγματος χάριν το μπλε είναι ψυχρό και το κόκκινο είναι θερμό.
Μπορείτε να ζωγραφίζετε impasto, ή με λαζούρες αν σας αρέσει. Όταν ζωγραφίζετε impasto σημαίνει ότι βάζετε πολύ χρώμα με χοιρινά πινέλα, με τρόπο που οι πινελιές φαίνονται ξεκάθαρα. Ο πίνακας έχει ζωντάνια, αλλά αφού στεγνώσει είναι δύσκολο να ζωγραφίσεις από επάνω. Η μέθοδος χρησιμοποιείται για ζωγραφική αλά πρίμα όπως με τα έργα των Ιμπρεσιονιστών. Όταν από την άλλη πλευρά ζωγραφίζετε με λαζούρες πρέπει να χρησιμοποιείτε λεπτές στρώσεις χρώματος. Ήταν τυπικό στυλ των ακαδημαϊκών ζωγράφων του 17ου αι. των Κάτω Χωρών που χρησιμοποιούσαν επτά στρώματα χρώματος.
Παρακάτω είναι μερικές συμβουλές.
Οργανώνετε την παλέτα σας. Τοποθετείτε τα χρώματα σας σε σταθερές θέσεις. Από δεξιά προς τα αριστερά : Άσπρο- κίτρινο λεμονί- βαθύ κίτρινο- ώχρα- ωμή σιένα- ψημένη σιένα- πορτοκαλί- ανοιχτό κόκκινο- κόκκινο καδμίου- αλίζαριν κρίμσον- ψημένη ούμπρα- βαντάικ καφέ- ουλτραμαρίνα- θάλο μπλε, ή πρωσικό μπλε. Με αυτόν τον τρόπο δεν θα έχετε δυσκολία να τα βρίσετε και να τα χρησιμοποιείτε. Μη ξεχνάτε να ανακατεύετε ψυχρά με ψυχρά και θερμά με θερμά χρώματα. Σε αντίθετη περίπτωση θα δημιουργήσετε ουδέτερα χρώματα.
Όταν ζωγραφίζετε «λαδερό σε στεγνό», επειδή το στρώμα του χρώματος που βρίσκεται από πάνω στεγνώνει πιο γρήγορα από τα κάτω χρώματα, και τα χρώματα μπορούν να ραγίσουν μετά από μερικά χρόνια, πρέπει να αυξάνετε σταδιακά το μέσο λαδιού που χρησιμοποιείτε. Ο λόγος γι’ αυτό είναι ότι τα χρώματα από κάτω απορροφούν λάδι από τα επάνω χρώματα.
Θα ήταν καλύτερα να χρησιμοποιείται αυθεντικά χρώματα που είναι πολύ δυνατά, παρά αποχρώσεις που είναι πιο αδύνατα χρώματα. Μερικά χρώματα περιέχουν μόλυβδο, ή κοβάλτιο που επιταχύνουν το χρόνο στεγνώματος. Εάν δουλεύετε με λαζούρες μπορείτε να τα χρησιμοποιείτε στα πρώτα στρώματα. Σε αντίθετη περίπτωση θα έχετε θαμπάδες.
Αφού ξεκινώντας καλύψετε το μουσαμά με γκέσο μπορείτε να τον αλείψετε με λάδι ζωγραφικής, ή παπαρουνέλαιο,ή διάφανο υγρό Μπομπ Ρος σε περίπτωση που δουλεύετε υγρό σε υγρό. Με αυτόν τον τρόπο μπορείτε να αποφύγετε ανόμοιο γυάλισμα σε μέρη του μουσαμά.
‘Όταν τελειώσετε τον πίνακα σας γυρίστε τον προς τον τοίχο μέχρι να στεγνώσει αρκετά, για να αποφύγετε τις ενοχλητικές σκόνες που κολλούν στο υγρό χρώμα. Όταν ο πίνακας στεγνώσει αρκετά αποφύγετε να βάλετε τον πίνακα σε μία ντουλάπα γιατί κιτρινίζει επειδή το λάδι έχει την τάση να ανεβαίνει στην επιφάνεια..
Μη βάζετε πάρα πολύ μέσο λαδιού όταν ζωγραφίζετε γιατί το χρώμα θα γίνει πολύ υγρό και θα κατρακυλήσει δημιουργώντας ζαρώματα και παραμορφώσεις. Χρησιμοποιείτε καθαρό νέφτι που να μη αφήνει υπολείμματα,ή μυρουδιά. Καθαρίζετε τα πινέλα σας με νέφτι και μετά καθαρίζετε τα με υγρό σαπούνι. Εάν σκοπεύετε να συνεχίσετε σύντομα μετά το καθάρισμα με το νέφτι μπορείτε να βάλετε τα πινέλα σε λίγο λάδι. Μπορείτε να βάλετε τα υπολείμματα των χρωμάτων στην κατάψυξη όπου διατηρούνται φρέσκα για την επόμενη χρήση μετά από μερικές ημέρες.
Όταν συνθέτετε ένα θέμα είναι σωστό τα αντικείμενα να είναι μονά. Κανείς δεν γνωρίζει γιατί συμβαίνει αυτό. Μία θεωρία είναι ότι ο εγκέφαλος του θεατή τείνει να ομαδοποιεί τα ζυγά αντικείμενα και έτσι σπάζει τη σύνθεση.
Ένας εξαιρετικός τρόπος να δημιουργήσετε το κεντρικό σημείο ενδιαφέροντος, είναι να χρησιμοποιείτε το χρώμα. Παραδείγματος χάριν σε ένα πίνακα που κυριαρχεί το μπλε μπορείτε να δημιουργήσετε το κεντρικό σημείο χρησιμοποιώντας κίτρινο. Αυτό το θερμό κίτρινο θα προβληθεί απέναντι στο ψυχρό μπλε και θα βγει προς τα έξω.

Oil painting Tips -Συμβουλές Ζωγραφικής

Painting Hints ( Οδηγίες Ζωγραφικής )

Practical Hints
A few suggestions:
1. Research possibilities by studying recognized masterworks, and making your own exploratory sketches.
2. Establish the full range at the outset — in tone, color, contrasts, etc. — either on the canvas itself, in sketches, or at least on the palette.
3. Once started, work the painting as a whole.
4. Go from the general to the particular, laying in the broad shapes and tones before attending to details.
5. Stop at convenient intervals and take stock of achievements and possibilities. View in a mirror and upside down to spot mistakes.
6. Make exploratory studies throughout the painting process.
7. Be sensible, but don't shy away from unexpected difficulties: overcoming them will push your work in new directions.
8. Take photos when really stuck, and analyze the images with a computer graphics program, rearranging elements to explore radical changes.
9. Try always to finish a painting, however bad: you will learn more from mistakes than those golden periods when everything goes well.

Πρακτικές οδηγίες
Μερικές προτάσεις:
1. Ψάξτε διάφορες πιθανότητες μελετώντας αναγνωρισμένα αριστουργήματα και κάντε δικά σας διερευνητικά σχέδια.
2. Δουλέψτε το έργο σε όλη την έκταση του καμβά από την αρχή-στη σωστή τονικότητα, το χρώμα ,τις αντιθέσεις κτλ –είτε απ’ ευθείας στο μουσαμά ,σε σχέδια η τουλάχιστον στη παλέτα.
3. Αφού ξεκινήσετε ,δουλέψτε τον πίνακα σαν ένα σύνολο.
4. Πηγαίνετε από το γενικό στο συγκεκριμένο, μπλοκάροντας τις μεγάλες επιφάνειες προτού πάτε στις λεπτομέρειες.
5. Σταματάτε σε διαστήματα που σας βολεύουν και αξιολογείστε αυτά που πετύχατε και τις δυνατότητες που υπάρχουν. Κοιτάξτε το έργο μέσα από καθρέπτη ανάποδα για να εντοπίσετε κάποια λάθη.
6. Κάντε διερευνητικές μελέτες καθ’ όλη τη διάρκεια της εξέλιξης του πίνακα.
7. Να είστε λογικοί , αλλά να μη αποφεύγετε απροσδόκητες δυσκολίες : Ξεπερνώντας τες θα σας δώσει δύναμη να σπρώξετε τη δουλειά σας σε νέες κατευθύνσεις.
8. Πάρτε φωτογραφίες του έργου όταν έχετε κολλήσει πραγματικά